Stel: je zit in in een stiltecoupé, omdat je nog wat werk wil doen en een drietal zit te praten. Ga je er iets van zeggen? Je vreest de reactie, sluit je af, probeert je te concentreren en vreet intussen jezelf op. Irritatie.

Wat is irritatie eigenlijk? Een ander doet iets, wat jij onprettig vindt en dan ontstaat dat vervelende gevoel. Emotionele jeuk! Het is een signaal dat een behoefte van jou in de knel zit, in dit geval: rust. Het probleem van irritatie is: het krijgt jou te pakken! Het kan je echt overnemen, heel vervelend. En vanuit die emotionele jeuk reageer je dikwijls zo fel, dat het wrijving oplevert: de ander voelt de lading en schiet in de verdediging. Dus het is maar beter om helemaal niet geïrriteerd te raken. Hoe dan?

Eerst: volgens mij is irritatie een onuitgesproken ‘nee’, waarmee je jezelf dwarszit. Iemand doet iets wat jij niet wil, wat niet aansluit bij jouw behoefte van dat moment. Je spreekt jezelf dan niet -of te laat- uit. Dus het is zaak je uit te spreken, voordat de emotie zich in je systeem -lichaam- heeft kunnen verspreiden. Waakzaam zijn op de eerste signalen en meteen vriendelijk iets zeggen: ‘Jullie hebben het misschien niet gezien, maar dit is een stiltecoupé, en ik zit hier om wat werk te doen. Dus kunnen jullie, als je wil praten, een andere plek zoeken?’

Het zijn feitelijk momenten waarop over jouw grens wordt gelopen. Er is geen afstemming, er wordt je niet gevraagd: ‘Vindt je het goed dat wij even een gesprek voeren in deze stiltecoupé?’ Had best gekund dat de hele coupé vol zit met mensen die het niks kan schelen. Ik zit er ook wel eens zomaar, en dan kan het lastig zijn dat ik niet even een telefoontje kan doen. Dus wellicht had de hele coupé gezegd: ‘Nee, hoor, klets maar!’ Maar als er zonder afstemming over jouw grens wordt gegaan, ontstaat er een natuurlijke drang om die grens te beschermen, dus weer: jij voelt een ‘nee’, een grens, wat een teken is van een beknelde behoefte. Dus voor jouw behoefte opkomen is 1!

Je moet dan wel goed gehumeurd zijn om het tijdig op te vangen. Dat lukt de ene dag beter dan de andere. Soms voel ik me niet zo goed en laat ik het maar. En als je je wel goed voelt en voor jezelf opkomt, moet je het geluk hebben dat mensen rekening met je wíllen houden. Ik heb ook wel eens in de stiltecoupé teruggekregen: ‘Ik praat waar ik wil en hoe hard ik wil!’ Toen ben ik maar ergens anders gaan zitten, in een coupé waar iedereen praatte, of waar ik dat in ieder geval kon verwachten.

Dat is irritatie ook: je verwacht dat mensen jouw grens respecteren. In een stiltecoupé mag je dat verwachten, daar is een regel gesteld, maar in het dagelijks leven zijn er veel momenten waarop we gedrag verwachten, zonder dat er duidelijke regels voor zijn. Onze verwachtingen en normen veroorzaken heel wat irritatie. Dus dit voorkomen is jouw normen onder de loep nemen en niet in ‘moeten’ aan anderen opleggen. Of erover afstemmen. En je kunt altijd nog ergens anders gaan zitten ;).

Het bericht Emotionele Jeuk verscheen eerst op Hester Macrander.

De coronacrisis scherpt alles aan. Is het nou echt zo moeilijk om van de wereld een betere plaats maken voor iedereen? Hebben we een culturele, ethische en ecologische revolutie nodig? En dus ook een andere economische grondslag? Balans…

Niet alleen de tegenstelling tussen arm en rijk neemt momenteel toe, ook de tegenstelling in leefstijl en ideologie. Aan de ene kant staat een steenrijke rechts-populist te schreeuwen dat de grenzen van een van de rijkste landen op aarde dicht moeten, aan de andere kant zitten mensen op matjes mindfull hun gedachten te observeren. Aan de ene kant wordt voedsel totaal dier- en milieuonvriendelijk geproduceerd, aan de andere kant worden steeds meer mensen vegetariër en veganist. Aan de ene kant maken enkelen met gewelddadige aanslagen het leven intens onveilig, aan de andere kant zijn mensen behulpzaam en nieuwsgierig met vluchtelingen aan het integreren.

Recent las ik een artikel over studenten aan Avans die hun eigen ‘Bildungsprogramma’ hebben opgezet, met vakken waarin aandacht is voor de mens-kant. Het doel is wijsheid, naast boekenkennis. ‘School is erop gericht je boekenslim te maken, hier word je levensslim’. In het basisonderwijs wordt het vak ‘burgerschap’ opgetuigd. In Amsterdam is ‘The School of Life’ buitengewoon populair. Overal signaleer ik een behoefte aan meer ‘levensslimheid’, aan een beschaafdere bodem in onszelf, aan een vreedzamer en dus veiliger leven.

Verbindende Communicatie biedt wegen naar en een basis voor een nieuwe moraal. De theorie en praktijk van de geweldloosheid is er altijd geweest: in religies, in politieke en sociale bewegingen (Ghandi, de Suffragettes, M.L. King, ook binnen de recente Arabische Lente en de Palestijnse Intifada). Marshall Rosenberg (1934-2015) heeft dit sinds de jaren ’60/’70 ontwikkeld tot een interpersoonlijke communicatiemethode: de Nonviolent Communication. Deze is wereldwijd verspreid maar is helaas vrij onbekend gebleven in het publieke debat.

Volgens de theorie van de geweldloosheid hebben alle mensen dezelfde universele basisbehoeften (waarden, drijfveren): veiligheid, sociale verbinding, autonomie, vervulling etc. Als we ons bewust zijn van welke behoeftes ons drijven en oog hebben voor de behoeftes van anderen, kunnen we ervoor zorgen dat schaarste voorkomen wordt. Daarmee voorkom je strijd. Het gevecht om de vervulling van basisbehoeften zit onder elk conflict, ook religieuze strijd. Helaas zitten enkelen op deze wereld op steeds meer bezit en moeten velen vechten om hun bestaan.

Geweldloosheid kent als basis empathie, wat de essentie is van alle religies. Dit betekent erkennen wat in een ander leeft, zonder oordeel. Het is iets anders dan sympathie en ook iets anders dan begrip of acceptatie. Helaas is het lastig dit werkelijk te begrijpen en vooral ook: te leven. Ons ‘beschaafde’ bewustzijn wordt voortdurend verstoord door ons primitieve ‘reptielenbrein’, dat helaas snelle impulsen geeft om te vechten, te vluchten, of te bevriezen. Dit zijn begrijpelijke, maar vaak overtrokken reacties, gebaseerd op angst en daaronder de drift te overleven. Deze reacties lokken weer primitieve reacties van anderen uit.

De theorie is mooi, de praktijk weerbarstig, maar dat maakt de theorie niet minder mooi. Wij, mensen, zijn beesten die ernaar verlangen onze beestachtigheid te overwinnen, maar daar nog vrij slecht in slagen. Neem het fenomeen zelfverrijking: velen verdienen echt genoeg om hun leven en dat van hun kinderen en vele anderen materieel veilig te stellen en toch gaat de zelfverrijking maar door. Blijkbaar heeft het reptielenbrein niet snel genoeg om zich veilig te voelen.

Wat moeten we toch met die hardnekkige, primitieve emoties die zoveel ellende veroorzaken? In de theorie en de praktijk van de geweldloosheid is het van belang emoties te erkennen, maar ook niet te overschatten. Emoties zijn signalen voor wat daaronder zit: weer die behoeften. Een wel of niet vervulde behoefte bepaalt de emotie. ‘Ieder negatief oordeel is een tragische uiting van een onvervulde behoefte’, zei Marshall Rosenberg.

Wat hebben we nodig? Echt nodig? Een basis en veiligheid. Allemaal, alle mensen. Balans…

Het bericht Op zoek naar een nieuwe moraal! verscheen eerst op Hester Macrander.

De vraag is: voeden wij wel op in het belang van de kinderen? In de opvoeding worden veel kinderen gespannen voor het karretje van de behoeftes van de ouders. Veel ouders leggen hun kinderen het door hun gewenste gedrag op. Zie zien het als hun taak om de kinderen te leren zich te gedragen. Straf (en beloning) is echter heel kostbaar voor relaties, want wat gebeurt er innerlijk met je kind bij dwang? Bij ieder oordeel of verwijt sluiten ze zich af en dan krijg je de rekening gepresenteerd: een teruggetrokken puber.
Kinderen dragen juist graag bij aan wat ouders gelukkig maakt. Straf is helemaal niet nodig en vertroebelt de relatie. Je wilt als ouder in verbinding blijven. Hoe kan je dat doen, zonder ‘soft’ op te voeden? Je wilt ook geen verwende prinsjes en prinsesjes kweken… Doet het kind iets uit respect, omdat hij/zij jou leuk vindt, of uit angst omdat hij/zij bang voor je is? Liefst het eerste…!

Het kind zien als menselijk wezen met eigen gevoelens en behoeftes, daar oog voor hebben en ook ruimte aan geven, dat is in de Verbindende Communicatie cruciaal. Dat wil niet zeggen dat het kind alles mag doen wat het wil, maar het zorgt wel voor een respectvolle omgang, wederzijds. Het kind wordt gezien. Het mag huilen als het verdriet heeft, omdat het dat ijsje niet krijgt en wordt niet afgestraft met: ‘Zeur niet zo’. Hoeveel volwassenen hebben niet juist daar last van: dat ze niet gezien zijn als kind?

Het bericht Opvoeden, gedoe of genieten? verscheen eerst op Hester Macrander.

Wat is eigenlijk de leeropbrengst van een congres of symposium? Ik werk ruim vijftien jaar als dagvoorzitter en heb me vaak afgevraagd of ik –als ingehuurde buitenstaander- eigenlijk niet het meeste leer op zo’n dag…. Ik ben namelijk het actiefst: mag vragen stellen aan de sprekers, de zaal betrekken door stellingen te bedenken, ik mag de discussie leiden waarbij ik de dilemma’s scherp probeer te krijgen, dus mijn hoofd werkt op volle toeren en de congresgangers hangen in hun luxueuze stoelen een dagje uit te rusten.

Op een congres storten keynote-sprekers hun kennis over de zaal uit, waar de congresgangers deze -ongetwijfeld interessante- kennis passief moeten consumeren. In het voortgezet onderwijs werkt dit ook al niet. Aangezien inmiddels bewezen schijnt te zijn dat het leereffect bij passief luisteren na 20 minuten al daalt, moeten die hooggeleerde sprekers dus ook steeds korter spreken en worden de middagen gevuld met workshops. Negen van de tien keer zijn dat tot teleurstelling van de deelnemers ook mini-lezingen.

Soms verzoek ik mensen na een spreker even met hun buurman of buurvrouw te bespreken wat voor hun de belangrijkste boodschap is. Meteen ziet het intensief met elkaar in gesprek zijn er stukken interessanter uit. Ze zijn even echt bezig, vanuit zichzelf.
Grote en kleine mensen vinden het gewoon veel leuker om zelf op knopjes te drukken! Zelluf doen! Actief zijn levert meer op. Ervaringsgericht leren, heet dat.

In toenemende mate leid ik de laatste tijd interactieve sessies, waarbij deelnemers intensiever vanuit zichzelf en met elkaar bezig zijn en volgens mij dus ook meer beleven. Ze vinden het ook gewoon leuker. Ik ook. Het lijkt zelfs niet op een vergadering. Sessies waarbij tien mensen rond een tafel zitten met een gespreksleider vind ik er ook al niet echt effectief uitzien.

Mijn achtergrond als theaterdocent komt goed van pas als ik een sessie mag bedenken met werkvormen waarin mensen actief zijn. De deelnemers staan voorop, hun behoeftes, hun doelen (wat verder niks met theaterspel te maken heeft) en daar verzin ik passende vormen bij. Nooit gênant, nooit te bedacht. Onlangs liet ik mensen eerst zelf op een flap opschrijven wat voor hun de zaken zijn die er toe doen, hun inspiratiebronnen, hun doelen. Daarna vroeg ik ze om in de ruimte op zoek te gaan naar anderen die hun daarbij zouden kunnen helpen. Tot slot inventariseerde ik plannen en ideeën. Zo ontstaan er vanuit inspiratie commitment en nieuwe ideeën.

Mensen leren het meest vanuit het serieus nemen van hun beleving, vanuit het delen van hun ervaring, vanuit het zelf mogen stellen van vragen en het verzinnen van nieuwe plannen. Het voorop stellen van de behoefte van de deelnemers bij een congres of symposium verandert de opzet dus wezenlijk.
Waar ik naar streef zijn bijeenkomsten die echt als inspirerend ervaren worden. De inhoud is wellicht hetzelfde als op een congres, de vorm is wezenlijk anders.
Deelnemers moeten een volgende keer terug willen komen en anderen die er niet waren moeten het gevoel hebben iets gemist te hebben. De volgende keer zijn ze erbij!

Het bericht Geen saaie congressen meer! verscheen eerst op Hester Macrander.

‘Mag ik je even feedback geven?’ Als ik in een training vraag wat deze uitspraak met mensen
doet, krijg ik meestal het antwoord: acute weerstand. Men hoort de oordelen al over zich
neerdalen. Hierdoor zijn functioneringsgesprekken voor veel mensen ware
gruwelmomenten.

Ook in huis- tuin- en keukensituaties leidt het geven van feedback lang niet altijd tot het
gewenste resultaat. Een enorm nadeel van feedback kan zijn: ik ga jou vertellen wat ik van
jou vind en wat jij kunt verbeteren. Dan zit er machtsongelijkheid in, goed-fout denken en
veroordeling.

Mensen zijn uitermate gevoelige wezens; zodra ze voelen dat ze veroordeeld
worden, zullen ze zich afsluiten. Ze horen de goedbedoelde feedback dus niet eens.
Feedback kan ook een uitermate frustrerend gevoel geven, omdat het een vorm van
terugkijken is op iets wat niet meer ongedaan gemaakt kan worden. Dat kan de ontvanger
het gevoel geven: ik heb het niet goed gedaan en kan het niet meer veranderen. Schuld!
Je hoort daarom tegenwoordig steeds vaker de term ‘feedforward’: vanuit het nu verder kijken.

In de Geweldloze / Verbindende Communicatie gaan we uit van absolute gelijkwaardigheid
en volstrekt oordeelloosheid. Ofwel: je gebruikt je oordelen als signalen van jouw eigen
frustraties, die vertaal je als het ware. Ga op zoek naar wat jij zo graag wil, wat jouw wens is
en communiceer die, in plaats van je oordeel. Ofwel: heb het over jezelf in plaats van over
de ander. Er ontstaat meteen openheid, de sfeer verbetert en de kwaliteit van het werk
stijgt vanzelf mee. Het belangrijkste wat mensen in essentie nodig hebben is namelijk
emotionele veiligheid. Nogmaals: mensen zijn uitermate kwetsbare wezens…

Onze feedbacktraining bestaat uit drie elementen:

1. Soms loop je rond met een gevoel van vaag ongemak. Neem dan het heft in eigen hand en
vraag zelf of iets oké is. Check bij je collega’s of leidinggevende, of buren, of partner. ‘Ik had
achteraf het idee dat ik wellicht te dominant was in de vergadering. Hoe was dat voor jou?’

2. Wil je iemand feedback geven, vertel dan vooral wat wèl werkt en voeg eraan toe welke
wens(en) jij nog hebt vanaf nu. Maak duidelijk wat de vervulling van die wens voor jou
betekent: zou het je rust geven als dit gebeurt, of zou het jou werk besparen? Mensen willen
namelijk heel graag bijdragen aan elkaars welzijn!

3. Als je ergens moeite mee hebt, leg dan de schuld nooit bij de ander, zelfs niet als er
volgens jou werkelijk sprake is van ‘schuld’. Spreek je uit over jezelf, jouw behoeftes en wat
het met jou doet als daar niet aan wordt voldaan. Zeg ook wat het je zou doen als er wel aan
wordt voldaan! Dat richt de energie meteen in positieve richting.

En wees nieuwsgierig! De meeste problemen en ‘fouten’ komen voort uit onhelderheden en
zijn misverstanden. Iemand doet altijd iets, of doet iets niet, met een goede reden.
Dit strookt niet altijd met wat jij had verwacht, of gedacht, of wat je had gewenst.
Streef primair naar helderheid, zonder oordeel. “Ik dacht dat de notulen gisteren verstuurd zouden worden. Klopt dat?”

Het belangrijkste: houd de relatie open. Zodra mensen zich hebben afgesloten krijg je een
slechte sfeer, ontstaat er geroddel, ontstaan er subgroepjes. Ook dit is met ‘feedforward’
aan te pakken. Maak duidelijk wat het voor jou betekent als mensen open met elkaar
omgaan en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen welzijn. Grote kans dat mensen
heel graag willen bijdragen aan hun eigen, jouw en elkaars levensgeluk.

Dus: peuter niet aan een ander, maar maak bewust wat voor jou zo belangrijk is en
communiceer dat. Houd negatieve emoties 100% bij jezelf. Jij bent boos, geïrriteerd,
gefrustreerd, teleurgesteld etcetera, omdat jij wensen en verwachtingen had, die voor
anderen wellicht niet geheel duidelijk waren, of waar zij andere ideeën over hebben, of nog
anders… Stel vragen en zeg wat jouw wensen zijn.
En als iemand niet doet wat jij wil? Achter elke ‘nee’ zit een ‘ja’, maar dat is weer een
andere training ;).

Check de Turbo Training van Vine, Instituut voor Verbindende Communicatie.

Het bericht Van feedback-jeuk naar open oren verscheen eerst op Hester Macrander.

Waarom hebben vrouwen een hoger ziekteverzuim dan mannen? Onder andere omdat ze veel lagergeschoold werk doen, en altijd voor iedereen klaar willen staan, zonder klagen.

Van de week gaf ik een training op basis van Verbindende Communicatie aan verplegenden / verzorgenden in assertiviteit: ”Nee’-zeggen is duidelijk maken waar je ‘ja’ tegen zegt.’ Achter iedere ‘nee’ schuilt een ‘ja’ tegen iets anders; als je die ‘ja’ laat weten is het voor anderen niet alleen makkelijker te horen en te accepteren, je bent ook duidelijker tegen jezelf in wat je nodig hebt.

Dus: ‘Ik begrijp dat u wilt dat ik nog even bij u blijf zitten? Dat zou ik graag doen, u wil nog wat gezelschap, begrijp ik. De volgende cliënt zit echter te wachten en die wil ik niet teleurstellen. Helaas is mijn tijdschema krap. Kunt u iemand bellen misschien om een praatje te maken?’

Het waren in deze training overwegend vrouwen die hun werk met liefde doen en moeite hebben met ‘nee’ zeggen, tegen cliënten en zeker ook tegen artsen of leidinggevenden, om vele redenen: niemand teleurstellen, klaarstaan voor de ander, maar ook angst dat de ander gekwetst zal zijn, boos zal worden, of angst dat je erop afgerekend wordt. Deze vrouwen en enkele man hebben op hun positie weinig tot geen macht. Burn-out ligt op de loer.

Dus stap 1 is: het besef dat je je werk graag goed wil doen, je wil graag bijdragen, wat heb jij dan nodig om in je goede spoor te blijven? Wat gebeurt er als je daar uitraakt: word je kortaf, geïrriteerd, nerveus… Dus herken de signalen dat je aan jezelf voorbij gaat. Wees er dagelijks op alert om in je goede spoor te blijven. Wat betekent dat concreet?

Jegens meerderen kan je duidelijk maken waar je ‘ja’ tegen zegt: om je werk goed te kunnen blijven doen, is het belangrijk tijdig en voldoende te pauzeren, je aan je werkschema te houden, geen taken op je te nemen die niet op jouw bordje horen.

Jegens cliënten kan je duidelijk maken waar je ‘ja’ tegen zegt: er zit een andere cliënt te wachten, je wil aan je verantwoordelijkheden voldoen, je hebt tijd voor je privéleven nodig, of dit verzoek hoort niet op jouw bordje.

En dat alles met begrip voor wat de ander nodig heeft. Dus je kan aangeven dat je snapt dat die mevrouw graag nog wat gezelschap wil en zich alleen voelt; dat betekent nog niet dat jij het moet oplossen. Die erkenning voor hun behoeftes is voor mensen vaak al een enorme opluchting. Ook begrip voor een leidinggevende die onder druk staat om roosters volgepland te krijgen en daardoor wellicht gestrest probeert je op je gemoed te werken om toch een extra dienst te draaien… Begrip hebben daarvoor, zie de mens in de leidinggevende (voor velen heel moeilijk!), maar dat betekent nog niet dat jij het probleem moet oplossen. Nogmaals: waar het om gaat is dat jij je werk zo lang mogelijk zo goed mogelijk wil doen (‘ja’) en dus zijn er hele redelijke grenzen aan wat je kan doen.

Mooie training, mooi werk. Ze waren er heel blij mee. Alleen zou ik nu graag ook de leidinggevenden willen trainen. Ik heb het voorgesteld, maar ja… Die zijn tot nu toe goed in ‘nee’-zeggen. Dat vind ik echt heel jammer, want zo is de kans op echte gelijkwaardigheid minder. En ik gun deze vrouwen en enkele man precies dat: gelijkwaardigheid.

Het bericht Hoe zeg je makkelijker ‘nee’? verscheen eerst op Hester Macrander.

‘Ik en mijn dochter kijken naar het corona-nieuws. Er komt een begrip voorbij dat we allebei niet kennen. Ik luister verder, dochter begint op de telefoon te zoeken. Leest daarna hardop, dwars door het tv-interview heen, de betekenis van het woord voor. Ik reageer direct geïrriteerd: ‘Hé hallo! Zo kan ik toch niks en niemand verstaan!’ Dochter ook geïrriteerd en gefrustreerd.’

De vraag is: Hoe had dat dit op een verbindende manier gekund?

De kern van mijn antwoord is: neem verantwoordelijkheid voor wat er in jou omgaat en ga uit van de goede intentie van de ander…

Als je je bewust bent van het feit dat alles wat in jou omgaat gebaseerd is op fundamentele en terechte behoeften en dat jouw dochter ook handelt vanuit terecht behoeften, dan kan je altijd vriendelijk reageren. Hef tijdens het nieuws, zodra je merkt dat ze iets wil zeggen, je hand op en zeg vriendelijk: ‘Wacht heel even!’ Kinderen (mensen in het algemeen) zijn uiteindelijk gevoeliger voor de manier waarop iets gezegd wordt, dan wat er precies gezegd wordt. Geen zieltje beschadigd!
Maar voordat je deze positieve toon en duidelijke grens kan opbrengen, is het nodig te weten wat er in je omgaat! En ook: kan je nieuwsgierig zijn naar de ander, heb je daar innerlijke ruimte voor?

Ken jezelf! Vraag je als moeder af: wat doet deze Corona-situatie met mij? Ben ik gespannen, gestrest, bezorgd? Welke fundamentele behoeften van mij doen er op dit moment toe? Dat kan zijn: duidelijkheid en ook materiële zekerheid, wellicht ook ruimte en persoonlijke vrijheid. Wellicht wil je empathie en erkenning voor je zorgen, ook van je dochter. Dus stap 1 is: weet wat voor jou nu belangrijk is en realiseer je wat dit met je doet. Communiceer daarover!

Wat kan je doen? Je kan je dochter vertellen wat er in je omgaat, hoe jong ze ook is, zodat zij weet wat er speelt en er rekening mee kan houden, of zelfs bij kan dragen aan wat jij nodig hebt. Kinderen doen dit heel graag!

Stel dat het jou om duidelijkheid gaat op dit moment en je dus graag informatie krijgt. Als je met je dochter dan nieuws gaat kijken, geef dit dan aan. Zeg zoiets als: ‘Ik ben erg bezorgd, onder andere over mijn werk en inkomen. Ik wil dus heel graag weten hoe het nu is met het corono-virus en de maatregelen. Het nieuws is nu even heel belangrijk voor me, meer dan anders. Als je iets wil zeggen, doe het dan na het nieuws. Kunnen we dat afspreken?’

Stel dat je dochter dat niet goed kan invoelen, bijvoorbeeld nog te jong is hiervoor, en zegt: ‘Waarom? Ik mag toch wel iets zeggen?’
Besef dan dat ze niet aan jouw wens kan voldoen en ga over op meer manieren om jouw behoefte aan duidelijkheid en informatie te vervullen. Heb je zo’n digitaal kastje bij de tv dat je stil kan zetten? Gebruik dat dan, of vraag je dochter dat te gebruiken als ze iets wil zeggen.

Stel dat dit niet goed gaat, omdat je dochter het kastje vergeet stil te zetten en er toch doorheen praat. Weet dat er nòg meer manieren zijn om aan nieuws te komen. Je kan zelf het programma terugspoelen. Je kan op de computer het nieuws digitaal terugzien. Je kan op het internet op een rustig moment het nieuws zoeken en lezen.

Kortom: als jij weet dat je jouw behoefte aan duidelijkheid (nieuws) ook op andere manieren kunt vervullen, hangt het niet van dit moment af. Dat zal een kribbige reactie zeker voorkomen. Er zijn altijd meer wegen naar Rome!

Maar wellicht komt je kribbige reactie voort uit iets anders. Namelijk jouw opgebouwde emotionele stress in de hele situatie. Zeg dan iets als: ‘Ik reageerde verwijtend en had dit graag anders gedaan. Het heeft niets met jou te maken. Ik ben bezorgd over hoe dit verder gaat. Ik zou graag duidelijkheid hebben, maar die is er niet. Ik zal proberen iets aan mijn gespannenheid te doen. Ik ga een stukje wandelen en tot rust komen.’

Of wellicht is het nog iets anders: namelijk dat je je al een tijdje irriteert aan het feit dat je dochter weinig rekening lijkt te houden met anderen. Je zou graag willen dat ze respect heeft voor andermans grenzen. Je zou ook willen dat ze jou als mens ziet in wat jij nodig hebt en haar gedrag daar meer op afstemt. Realiseer je dat dit jouw wens is, die is helemaal oké en parkeer dit even. Jouw behoefte loopt niet weg. Stel de vervulling ervan even uit en ga eerst over de brug.

Vraag je af: wat maakt dat zij zo doet? Wellicht is ze nog wat jong en jonge mensen zijn nu eenmaal wat egocentrisch, hun limbisch brein zorgt ervoor dat ze de aandacht proberen te krijgen die ze nodig hebben, de prefrontale cortex is nog niet volgroeid.
Wellicht was ze tijdens het nieuws enthousiast over wat ze had gevonden op haar telefoon en wilde ze graag haar kennis met jou delen. Uitstellen is lastig als je enthousiast bent.

Wellicht wilde ze graag bijdragen aan jouw kennis. Jullie wisten het immers allebei niet. Misschien probeerde ze alleen maar te helpen. Misschien wilde ze het meteen zeggen, omdat ze bang was het antwoord anders te vergeten…

Als je weet dat haar intentie positief was: leren, groeien, delen, bijdragen… Dan lukt het je niet eens meer om boos te worden! Vraag haar wat maakte dat ze door het nieuws heen praatte. Bijvoorbeeld: ‘Was je enthousiast dat je het antwoord gevonden had en wilde je dit meteen vertellen?’ Ze zal je dan haarfijn zeggen wat het was. Misschien zegt ze: ‘Jij wilde toch weten wat het was?’ Dus ze wilde bijdragen. Hoe lief.

Waardeer haar intentie, de manier waarop kwam echter niet overeen met wat jij nodig had, dus dit had anders gekund als ze jouw behoefte zou kennen.
Dus vertel dat en haal jezelf van de parkeerplaats: ‘Wat fijn dat je me dit meteen wilde vertellen. Voor mij is het wel nu heel belangrijk het nieuws te volgen, meer dan ooit. Dus lief dat je me dit meteen wilde vertellen, maar kan je de volgende keer wachten tot het nieuws voorbij is? Dan kan ik namelijk alles horen: het nieuws en jou ook!

In zo’n ogenschijnlijk klein moment zit alles wat Verbindende Communicatie de moeite waard maakt!

18 maart 2020

Het bericht Verbindend communiceren, hoe dan? verscheen eerst op Hester Macrander.